Παλιό ενετικό λιμάνι το ηλιοβασίλεμα με τοξωτά νεώρια, βάρκες και φάρο

Αναιμία

Η αναιμία είναι μία από τις πιο συχνές καταστάσεις στην ιατρική πράξη και απαντάται σε πολλές ιατρικές ειδικότητες. Δεν είναι μια ενιαία πάθηση αλλά ένα εύρημα που μπορεί να έχει πολλές διαφορετικές αιτίες, και γι' αυτό η σωστή αντιμετώπισή της προϋποθέτει να βρεθεί η αιτία και όχι μόνο να διαπιστωθεί η ύπαρξή της.

Τι είναι η αναιμία

Αναιμία ονομάζεται η κατάσταση κατά την οποία η αιμοσφαιρίνη, ο αιματοκρίτης και ενδεχομένως ο αριθμός των ερυθρών αιμοσφαιρίων βρίσκονται κάτω από τα φυσιολογικά όρια για το φύλο και την ηλικία του ατόμου. Τα φυσιολογικά όρια διαφέρουν μεταξύ ανδρών και γυναικών.

Σε φυσιολογικές συνθήκες υπάρχει ισορροπία ανάμεσα στην παραγωγή και στην καταστροφή των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Η ισορροπία αυτή μπορεί να διαταραχθεί με τρεις βασικούς τρόπους:

  • Ελαττωμένη παραγωγή: για παράδειγμα στην απλαστική αναιμία.
  • Αυξημένη απώλεια: για παράδειγμα λόγω αιμορραγίας.
  • Αυξημένη καταστροφή: για παράδειγμα στην οξεία αιμόλυση.

Ο μυελός των οστών ανταποκρίνεται συνήθως γρήγορα όταν η καταστροφή των ερυθρών είναι οξεία και υπάρχει επαρκής σίδηρος και φυλλικό οξύ. Τα ερυθρά αιμοσφαίρια ζουν φυσιολογικά τρεις με τέσσερις μήνες και καταστρέφονται κυρίως στον σπλήνα, το ήπαρ και τον μυελό των οστών. Η αιμοσφαιρίνη που απελευθερώνεται μεταβολίζεται και ο σίδηρος επαναχρησιμοποιείται.

Πώς προσεγγίζεται η αναιμία

Η διαδικασία ξεκινά με το ιστορικό και την κλινική εξέταση, που εξακολουθούν να αποτελούν τη βάση για τη διαφορική διάγνωση. Δεν αρκεί να προσδιοριστεί ο τύπος της αναιμίας, για παράδειγμα σιδηροπενική, αιμολυτική ή μεγαλοβλαστική· χρειάζεται να βρεθεί και η αιτία της, ώστε η θεραπευτική αγωγή να είναι αποτελεσματική.

Στην εργαστηριακή προσέγγιση, η εξέταση επιχρίσματος περιφερικού αίματος θεωρείται σημαντικό εργαλείο, ακόμη και σήμερα που υπάρχουν σύγχρονοι αιματολογικοί αναλυτές. Αντίθετα, ορισμένες συνηθισμένες εξετάσεις, όπως ο σίδηρος του ορού, θεωρούνται από μόνες τους λιγότερο αξιόπιστες.

Είδη αναιμίας ανάλογα με το μέγεθος των ερυθρών

Μετά το ιστορικό και την εξέταση, είναι χρήσιμη η κατάταξη της αναιμίας με βάση τη μορφολογία των ερυθρών και τους ερυθροκυτταρικούς δείκτες, δηλαδή τον μέσο όγκο των ερυθρών, τη μέση περιεκτικότητα και τη μέση πυκνότητα της αιμοσφαιρίνης. Με βάση αυτούς, οι αναιμίες διακρίνονται σε τρεις ομάδες:

  • Ορθοκυτταρικές: οι ερυθροκυτταρικοί δείκτες βρίσκονται στα φυσιολογικά όρια, όπως σε οξείες αιμολυτικές αναιμίες ή σε αναιμίες από ανεπάρκεια του μυελού των οστών.
  • Μικροκυτταρικές: τα ερυθρά είναι μικρότερα από το φυσιολογικό, όπως στις αναιμίες από έλλειψη σιδήρου και στις σιδηροβλαστικές αναιμίες.
  • Μακροκυτταρικές: τα ερυθρά είναι μεγαλύτερα από το φυσιολογικό, όπως στις μεγαλοβλαστικές αναιμίες και σε ορισμένες μη μεγαλοβλαστικές μορφές.

Αναιμία χρόνιας νόσου

Σε αρκετές περιπτώσεις στην εμφάνιση της αναιμίας εμπλέκονται περισσότερες από μία διαταραχές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η αναιμία της χρόνιας νόσου, μια ήπια ή μέτρια αναιμία που συνοδεύει συχνά λοιμώξεις, φλεγμονώδεις παθήσεις ή νεοπλασματικά νοσήματα που επιμένουν για μεγάλο διάστημα.

Ο ακριβής μηχανισμός δεν έχει πλήρως διευκρινιστεί, αλλά εστιάζεται σε τρεις κύριες διαταραχές:

  1. 1.Μειωμένη επιβίωση των κυκλοφορούντων ερυθρών αιμοσφαιρίων.
  2. 2.Μειωμένη παραγωγή κυττάρων της ερυθράς σειράς από τον μυελό των οστών σε σχέση με τις ανάγκες.
  3. 3.Διαταραχή στον μεταβολισμό του σιδήρου.

Στις τρεις αυτές διαταραχές βασικό ρόλο παίζουν τα μονοκύτταρα μακροφάγα και το σύστημα των κυτταροκινών.


Συμπέρασμα

Η αποτελεσματική αντιμετώπιση της αναιμίας δεν είναι εφικτή χωρίς προσεκτική κλινική και εργαστηριακή μελέτη κάθε περίπτωσης και χωρίς να αποκαλυφθούν η φύση και η αιτία της.

Σημείωση

Το κείμενο έχει γενικό ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά ιατρική συμβουλή. Για κάθε ερώτημα σχετικά με την αναιμία και τις εξετάσεις αίματος, συμβουλευτείτε γιατρό.