Παλιό ενετικό λιμάνι το ηλιοβασίλεμα με τοξωτά νεώρια, βάρκες και φάρο

Άσκηση και οστεοπόρωση

Η τακτική σωματική δραστηριότητα θεωρείται σημαντικό μέρος ενός υγιεινού τρόπου ζωής. Στο πλαίσιο της οστεοπόρωσης, η σχέση της άσκησης με τα οστά είναι πιο σύνθετη απ' όσο φαίνεται: η επίδρασή της εξαρτάται από την ηλικία, το φύλο, το είδος της άσκησης και την παρουσία άλλων παραγόντων, όπως η διατροφή και η ορμονική ισορροπία.

Τι είναι η οστεοπόρωση

Η οστεοπόρωση είναι μια πάθηση του σκελετού που χαρακτηρίζεται από μειωμένη οστική μάζα και διαταραχή της εσωτερικής δομής του οστού. Τα οστά γίνονται πιο εύθραυστα και αυξάνεται ο κίνδυνος καταγμάτων. Επειδή ο πληθυσμός γηράσκει, το ζήτημα απασχολεί πολλές χώρες, ενώ η κληρονομικότητα παίζει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της οστικής μάζας.

Η διάγνωση βασίζεται στη μέτρηση της οστικής πυκνότητας, η οποία συγκρίνεται με τις τιμές των νέων ενηλίκων. Με βάση τα κριτήρια της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας διακρίνονται τέσσερις κατηγορίες:

  1. 1.Φυσιολογική οστική πυκνότητα: τιμές κοντά στον μέσο όρο των νέων ενηλίκων.
  2. 2.Οστεοπενία: ενδιάμεσες, μειωμένες τιμές.
  3. 3.Οστεοπόρωση: σαφώς μειωμένη οστική πυκνότητα.
  4. 4.Εγκατεστημένη οστεοπόρωση: μειωμένη οστική πυκνότητα μαζί με ένα ή περισσότερα κατάγματα λόγω ευθραυστότητας των οστών.

Πώς αλλάζουν τα οστά με την ηλικία

Η οστική μάζα αυξάνεται κατά την ανάπτυξη, σταθεροποιείται στην ενήλικη ζωή και μειώνεται σταδιακά με τη γήρανση. Παράλληλα μειώνονται η μυϊκή μάζα και η δύναμη. Στις γυναίκες η απώλεια οστού επιταχύνεται μετά την εμμηνόπαυση, λόγω της έλλειψης οιστρογόνων, γι' αυτό οι ηλικιωμένες γυναίκες έχουν γενικά μεγαλύτερη οστική απώλεια από τους άνδρες.

Τα οστά είναι ζωντανός ιστός που αντιδρά στα μηχανικά ερεθίσματα. Η φυσική δραστηριότητα τα διεγείρει, ενώ η παρατεταμένη ακινησία οδηγεί σε απώλεια οστικής μάζας.

Η άσκηση σε κάθε ηλικία

  • Παιδική και εφηβική ηλικία: η άσκηση φαίνεται να έχει τη μεγαλύτερη επίδραση όσο ο σκελετός αναπτύσσεται. Η εφηβεία είναι περίοδος κατά την οποία χτίζεται μεγάλο μέρος της οστικής μάζας του ενήλικα.
  • Ενήλικη ζωή: η επίδραση στην ίδια την οστική πυκνότητα είναι πιο περιορισμένη, αλλά η άσκηση διατηρεί τη μυϊκή δύναμη και τη λειτουργικότητα.
  • Μεγαλύτερες ηλικίες: η μέτρια, τακτική δραστηριότητα βελτιώνει τη δύναμη, την ισορροπία και τον συντονισμό.

Στόχος δεν είναι μόνο η αύξηση της οστικής μάζας αλλά και η μείωση των καταγμάτων, και γι' αυτό η πρόληψη των πτώσεων έχει ιδιαίτερη σημασία.

Είδη άσκησης

Οι ασκήσεις με φόρτιση βάρους, όπως το περπάτημα και η προπόνηση με αντιστάσεις, θεωρούνται γενικά πιο ωφέλιμες για τα οστά από δραστηριότητες χωρίς φόρτιση, όπως η κολύμβηση. Η ενδυνάμωση των μυών των κάτω άκρων βοηθά την ισορροπία και μπορεί να προστατεύει τις αρθρώσεις.

Ασκήσεις με έντονες κρούσεις και άλματα μπορεί να επιβαρύνουν τις αρθρώσεις και δεν ταιριάζουν σε όλους, ιδιαίτερα σε εύθραυστο σκελετό.

Πότε η άσκηση δεν βοηθά

Σε ορισμένες περιπτώσεις η υπερβολική άσκηση συνδέεται με απώλεια οστού. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η «τριάδα της αθλήτριας», που περιλαμβάνει διατροφικές διαταραχές, διαταραχές της περιόδου και οστεοπόρωση. Οι αθλητικές δραστηριότητες που δίνουν έμφαση στο χαμηλό σωματικό βάρος αποτελούν παράγοντα κινδύνου, ιδιαίτερα στην εφηβεία.


Συμπέρασμα

Η τακτική άσκηση είναι ασφαλής και προσιτή και μειώνει τον κίνδυνο πολλών νόσων. Ο καλύτερος συνδυασμός φαίνεται να είναι η έγκαιρη έναρξη στην παιδική ηλικία, η πιο έντονη δραστηριότητα στην εφηβεία και τα πρώτα χρόνια της ενήλικης ζωής και η ήπια αλλά συνεχής δραστηριότητα στα μεγαλύτερα χρόνια.

Η δια βίου φυσική δραστηριότητα ενισχύει τα οστά, τους μυς και την ισορροπία.

Σημείωση

Το κείμενο έχει γενικό ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά ιατρική συμβουλή. Για το κατάλληλο πρόγραμμα άσκησης και για κάθε θέμα που αφορά τα οστά σας, συμβουλευτείτε γιατρό.